Home

ypografh-symfvnias-elladas-fyrom-carades-prespes-6-2018-12-768x512

 

Στις 3 Μαρτίου 2018, ως «προλετάριοι ενάντια στο έθνος και τους φίλους του», διοργανώσαμε στην κατάληψη κτήματος Πραποπούλου την εκδήλωση-συζήτηση με τίτλο «Το 1992 είναι πια μακριά. Ο εθνικισμός ως κρίση στη σχέση κράτους και λαού.»[1] Περίπου έναν χρόνο αργότερα, στις 26 Ιανουαρίου 2019, συμμετείχαμε στην εκδήλωση-συζήτηση  στα πλαίσια των 2 ημερών ενάντια στο έθνος που διοργάνωσε η Φάμπρικα Υφανέτ υπό τον γενικό τίτλο «το 1992 είναι πια μακριά. Το μακεδονικό ζήτημα στη σύγχρονη συγκυρία». Όσα ακολουθούν, αποτελούν προϊόν, συνέχεια και κατάληξη αυτής της δημόσιας ανταλλαγής απόψεων, την οποία ηχογραφήσαμε, επεξεργαστήκαμε και επιλέξαμε να εκδώσουμε με τη μορφή κειμένου. Οι «συνέχειες και ασυνέχειες του διεθνοποιημένου ελληνικού εθνικισμού» δεν περιλαμβάνουν, με την αυστηρή έννοια, τη μερική ή πλήρη αποτύπωση όσων ακούστηκαν, αλλά αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο εμείς χρησιμοποιήσαμε και διευρύναμε έναν διάλογο για να προσεγγίσουμε θεωρητικά και πολιτικά μια συγκυρία. Παρόλη την έκταση του γραπτού και την αποφασή μας να καταγράψουμε συνοπτικά την ιστορική αναδρομή αυτής της ιδιαίτερης κοινωνικής μορφής που αποκαλείται «ελληνικό έθνος/ελληνικός λαός» και η οποία αναπαράγεται μέσω ενός ιδιαίτερους συνόλου πρακτικών που αποκαλούνται «ελληνικός εθνικισμός» υπό την κυριαρχία της πολιτικής μορφής που αποκαλείται «ελληνικό κράτος», απώτερη επιδίωξή μας είναι να μη γίνει αντιληπτή η μοναδικότητα της τρέχουσας συγκυρίας με περιορισμένο τρόπο. Και αυτό χρειάζεται να τονιστεί, γιατί ο περιορισμένος αριθμός των αναφορών σε μηντιακές και άλλες πηγές που τελικά χρησιμοποιήθηκε στη σύνθεση του κειμένου δεν αντανακλά πλήρως την αποδελτίωση και εν γένει την προσπάθεια που καταβάλαμε να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις σε καθημερινή βάση. Από την άλλη, αυτή η επικέντρωση στη συγκυρία αποτελεί και τον κύριο λόγο συγγραφής του κειμένου, πέρα από τις δικές μας ανάγκες θεωρητικής και πολιτικής αξιοποίησης των μεταξύ μας συζητήσεων. Στην αναγκαιότητα συγγραφής του κειμένου συνέβαλε με τον τρόπο της και η παμβαλκανική πορεία που διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 10 Μαρτίου 2018. Τέλος, πρέπει να δηλώσουμε ρητά ότι η αντίληψή μας καθοδηγήθηκε από την ευρύτερη ανάγκη να καταδείξουμε πως οι παράγοντες που καθορίζουν θεμελιακά τις κρατικές εθνικιστικές επιλογές είναι οι ταξικοί συσχετισμοί στο εσωτερικό κάθε κράτους και οι ανάγκες διαχείρισης του προλεταριάτου.

Είναι αυτονόητο ότι η υπογραφή δηλώνει μόνο αυτούς που αναλαμβάνουν την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα, όχι όμως και τον τρόπο που αυτό παράχθηκε. Ευχαριστούμε το συντροφικό περιβάλλον μας –αυτοί και αυτές που αποτελούν μέρος του γνωρίζουν για ποιο πράγμα μιλάμε– για την ανεκτίμητη συμβολή του, χωρίς την οποία θα μπορούσαμε να κατορθώσουμε πολύ λιγότερα πράγματα. Αυτονόητα οι παραλείψεις και τα σφάλματα αφορούν αποκλειστικά εμάς.

 Δεν είναι πολλά αυτά που μπορεί να κάνει κάποιος για να αναμετρηθεί με τη διαρκή αίσθηση ότι κάτι του διαφεύγει και η θεωρητική συζήτηση παραμένει μια διέξοδος όσο, παραφράζοντας κάτι που έχει ήδη ειπωθεί, η κριτική παραμένει εγκέφαλος του πάθους και όχι πάθος του εγκεφάλου.

 Κατά τα άλλα, όπως είπε και κάποιος, τράβα τον δρόμο σου και άσε τους άλλους να λένε.

 

Αθήνα, Μάρτιος 2019

2008-2012.net

 

Κατεβάστε την μπροσούρα σε μορφή pdf πατώντας εδώ.

 

 

A few words for the english reader

The following text with the header “1992 lies back in the past. Continuties and discontinuities of the internationalized Greek nationalism” has been the outcome of an effort of a limited circle of comrades in and around this blog, but certainly reflects the discussion and provisional conclusions beyond this circle, mainly during two public discussions in Athens and Thessaloniki in the timespan of almost a year. In terms of the time and hours spent, but also in terms of its length and documentation, one may deduce the importance that this text has for us, at first glance inversely proportional to the mass character of the events; in any case, though, the first after three years under Syriza-Anel administration. If we write this short introduction for the foreign reader is to specify this importance.

The main point discussed several times, and from several perspectives between us, has been to establish a relation between the demonstrations for the name of the now Northern Macedonia taking place at the beginning of 2018 and 2019 and the anti-memorandum demonstrations of the previous period culminating politically to the rallies promoting “NO” to the referendum of the 5th July 2015; to discern the continuities of the national question between these two periods of mass mobilizations. This is not to say that they were identical, but to juxtapose the “social” character of the antimemorandum demonstrations to the “national” or “fascist” character of the macedonial rallies would be a mistake. In this sense, and an non negligeable part of the text can be read this way, we propose a reading of the latter that sheds light to the course the former took, albeit with the distance our current positioning offers. As a comrade formulated it: communists are prone to perceive the class inside the nation but not the nation inside the class. And this was something that we would like to avoid, especially since, during the writing of this text, we were confronted by the outcome and dissection of the Catalan mobilizations for the referendum as well as the “yellow vest movement” in France. These two form the invisible «outsider” background of our text. Since we have ourselves experienced the nationalization of the social question here, we tried to retain a critical view and not easily dismiss as “fascist” or “reactionary” all the people that participated to the Macedonian rallies; keeping in mind, we must admit, that raising once more the Macedonian issue had had many repercussions on the party system as well as the Greek society in general (precisely in its north part), of which the mass rallies had only been an aspect, though a fundamental one.

At the very first stages of our discussion, we were confronted by the bitter realization that we were missing something concerning the relation between state, nation and people, although we kept using useful definitions of “nationalism” or “populism”. This acknowledgment pushed us further into the elaboration of notions and analytical instruments that could prove helpful to us. Despite the fact that the text does not contain any extended specifically theoretical references, a commitment to the Hegelian schema of the distinction between state and civil society runs across it together with a certain autonomy of the nation form distinguished from the “people” or the “state” form. The state remains the dominant moment that determines what national interest is, but a plethora of similar definitions can emanate from within civil society that are dynamic and not always in resonance with the state one. And sometimes contrary to it, as the high percentage against the Prespa agreement shows. A further clarification around those fundamental concepts needs to be done, but before this one ought not proceed to a specific analysis of a specific situation without answering the question “what makes a nation ‘a nation’?”, “what makes a people a ‘people’?” and “what is their relation to the state?” especially inside this particular sequence of events. We tried to approach these issues dedicating a significant part of the text to the history of Greek nationalism since the birth of the modern Greek state; showing that, from its inception, Greek nationalism has always been connected to the contemporary state system and continually evolving and deepening its relations to it.

In this context, we develop a twofold approach. On the one hand, we attempt to demonstrate in a condense way the consecutive phases of the Greece-European Union (then European Community) relation, that, on the other hand, framed the Greek approach of the so-called “Macedonian” question through time. We show that the steady line of the Greek state has been the stability of the Balkan region in spite of its attempt to realize a more autonomous policy towards ex-Yugoslavia during the 90s. Furthemore, positing the difference between the huge rallies of 1992 and today’s ones as the axis of our approach, we propose a reading of the period in which Greek nationalism and the attitude the middle class shaped their social course having been heavily influenced by the emergence of racism towards the iimigrants. Dealing with the Macedonian issue without explaining the attitude of the left towards the question of the invisibilization of the Macedonian minority in Greece is simply out of bounds. By this route, we discuss the attitude of Syriza as a main promoter of the Prespa Agreement (and in this way, the strategic interests of the Greek state and capital) promoting itself at the same time as the champion and guarantor of democracy and social stability as well as the protection of minorites. By means of the Macedonian question, we find opportunities to further comment on the nature of the Syriza party, its allies and their historical particularity.

Comparing the attitude of the Greek state at the beginning of the 90s and today concerning the Macedonian question, we are able to describe at length the structural transformations of the Greek social formation that accompany and define the choices of the Greek government on the issue. Containing and nationalizing class struggle then, circumventing nationalism-from-below in the name of the internationalized interests of the Greek state and capital now. We found this necessary to explain not only the timing of signing the Prespa Agreement but also its articles in general avoiding antiimperialist discourse so amply present in Greece. We make attempt to criticize some mainstrem antiimperialist views while pointing to the new position of the Greek state in the European division of labour which indispensably includes policing the so-called “migration flows”. No significant interpretation of the Prespa Agreement can be made without focusing on the need to stabilize Western Balkans and avoid any kind of population translocation towards Central and Northern Europe, unemployed or not, under future crisis situation or not. In reverse, after being inflicted heavy blows by 7 consecutive years of contracting economic activity, Greek middle class seeks to strengthen its position by all means possible, including support of Greek Macedonia as the only legitimate one.

 

 

[1] Πριν και από τις δυο συζητήσεις, προβλήθηκε το βίντεο «Με αφορμή το όνομα. Συγκυρία και στρατηγική στα Βαλκάνια», το οποίο αποτελείται από ένα μοντάζ επιλεγμένων αποσπασμάτων από τις ομιλίες της Ντόρας Μπακογιάννη και του Ευάγγελου Βενιζέλου στην ομώνυμη ανοιχτή συζήτηση που διοργάνωσε το think tank Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία στις 12.2.2018, από το ekyklos.gr.

3 thoughts on “Το 1992 είναι πια μακριά

  1. στο λινκ του dropbox ειναι μαλλον απενεργοποιημενη η επιλογη για download

  2. Pingback: Αντεθνικά Προλεγόμενα | From 2008 to 2012

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s