Home

Ένα ακόμα κείμενο κριτικής προς τους οπαδούς της “επανάστασης της Ροζάβα” δυστυχώς ξανά από τη Γαλλία. Το πρωτότυπο μπορεί να βρεθεί εδώ.

hat-forces-speciales-de-la-police-du-rojava-300x200

«Εντούτοις, κατά τη διάρκεια των ετών που μάθαινα τη ζωή και την επανάσταση, πολύ γρήγορα, μέσω λιγοστών πληροφοριών, ανησυχητικά σημάδια έφταναν κι από κει κάτω»

Ngo Van

Αυτή η επιστολή δεν απευθύνεται σε αγωνιστές που, ακολουθώντας τα μήντια, σερφάρουν από κίνημα σε αγώνα για να οικοδομήσουν ένα κόμμα ή μια οργάνωση. Απευθύνεται σε σας, φίλους και συντρόφους από διαφορετικές πόλεις των οποίων εκτιμούμε τις σκέψεις και την κριτική διαίσθηση και μοιραζόμαστε συχνά τις ίδιες θέσεις, αλλά με τους οποίους μερικές φορές διαφωνούμε[1].

Αυτό συμβαίνει ιδιαιτέρως όσον αφορά τη Ροζάβα. Αντίθετα με εσάς, και για χρονικό διάστημα ενάμιση χρόνου, έχουμε κάτι παραπάνω από αμφιβολίες για τη χρήση της λέξης «επανάσταση» όσον αφορά τον χαρακτηρισμό αυτού που συμβαίνει σε εκείνη την περιοχή. Αμφιβολίες που αφορούν εξίσου τον τρόπο με τον οποίο αυτή η «διαδικασία» παρουσιάζεται και υποστηρίζεται στη Δύση.

Αυτή η επιστολή δεν έχει στόχο να εξαντλήσει το ζήτημα, ούτε να «διαλύσει» τις θέσεις σας ή να προσπαθήσει να σας πείσει (σίγουρα όχι παραθέτοντας τη μία μετά την άλλη πηγές και αναφορές, τις οποίες κι εσείς διαθέτετε αλλά τις οποίες εμείς διαβάζουμε διαφορετικά, ούτε χρησιμοποιώντας τα παραδείγματα της Ρωσίας του 1917 ή της Ισπανίας του 1936). Πρόκειται περισσότερο για τη διατύπωση σημείων και πεδίων συζήτησης, την αποφυγή του βαλτώματος σε έναν πόλεμο θέσεων που θα ήταν ατυχής.

Αυτό που μας φαίνεται ότι διακυβεύεται εδώ, και τίθεται υπό αμφισβήτηση, είναι η ματιά μας πάνω σε ένα κίνημα ή μια κατάσταση, ο τρόπος με τον οποίο τα κρίνουμε και τα μεταχειριζόμαστε, μεταξύ αναλυτικής και γεωγραφικής απόστασης, μεταξύ λόγου και συγκεκριμένης συνθήκης. Όπως ακριβώς η εμπλοκή μας σε άμεσους αγώνες (πάντοτε μερικοί, συχνά ρεφορμιστικοί ή αμυντικοί), έτσι και η τοποθέτηση πάνω σε κάτι που συμβαίνει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά δεν πρέπει να εξαρτάται από μια κάποια επαναστατική νόρμα ή «καθαρότητα» ούτε μια κάποια εφαρμογή προϋπαρχόντων μοντέλων[2]. Δεν πρέπει να απορρίπτουμε το τάδε ή το δείνα κίνημα επειδή δεν μας μοιάζει αρκετά ριζοσπαστικό, αλλά να διερωτόμαστε πάνω στο περιεχόμενό του κυρίως από τη σκοπιά των ταξικών σχέσεων.

Η εμπειρία της Ροζάβα δεν πρέπει να τυγχάνει διαφορετικής μεταχείρισης. Όπως κάθε κοινωνική συνθήκη σε αυτόν τον καπιταλιστικό κόσμο, έτσι και αυτή διαπερνάται από ταξικές αντιφάσεις. Αν και είναι δύσκολο να μετρηθούν, να διαγνωστούν ακριβώς οι δυναμικές και οι φορείς τους, κάποια ερωτήματα είναι επιβεβλημένα: Ποιοι μετασχηματισμοί βρίσκονται σε εξέλιξη; Πού αποκρυσταλλώνονται οι αντιφάσεις, ποιοι είναι οι ενεργοί φορείς τους; Ποιοι συσχετισμοί δυνάμεων αποκαθίστανται; Ποια είναι η απόσταση ανάμεσα στον λόγο και τα πραγματικά συμφέροντα; Ανάμεσα στις επιθυμίες μας για επανάσταση και τα όρια που αυτές αντιμετωπίζουν; Quid με το προλεταριάτο; Ποιο είναι το επαναστατικό όραμά μας; Κ.α.

 Μόνοι εναντίον όλων;

Η «επαναστατική εμπειρία» της Ροζάβα παρουσιάζεται σαν να πρέπει να αντιμετωπίσει τη γενική εχθρότητα και τις απειλές των ιμπεριαλιστικών και «φασιστικών» στρατών της περιοχής, αν όχι ολόκληρου του πλανήτη.

Ας θυμηθούμε καταρχήν το σύμφωνο μη-επίθεσης, εξαιτίας του οποίου, από το 2012 και μετά, οι ένοπλες δυνάμεις της Ροζάβα και της Δαμασκού συνυπάρχουν η μια δίπλα στην άλλη (εκτός από σπάνιες διενέξεις), φτάνοντας μέχρι την τακτική συνεργασία μερικές φορές (στο Al-Hasakah το 2015, στο Χαλέπι και τον διάδρομο του Azaz το 2016), αλλά και τη συνδιοίκηση ορισμένων τομέων (στο Al-Hasakah ή το Qamichli). Μια συνεργασία που προκαλεί πολλές διαμάχες και πολεμικές.

Το 2014, επαναστάτες αγωνιστές διαδήλωσαν στη Γαλλία προκειμένου οι δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις να στηρίξουν από αέρος τις YPG και να τους προμηθεύσουν όπλα. Εκείνη την περίοδο μας προτάθηκε να συγκεντρώσουμε μερικές χιλιάδες ευρώ προς όφελος των YPG, κυρίως για αγορά όπλων. Από τότε και μετά, οι ΗΠΑ, ακολουθούμενες από άλλα Κράτη, τους προμήθευσαν τόνους όπλων και πυρομαχικών. Οι επαναστάτες αγωνιστές το παραδέχονται, αλλά κατηγορούν σήμερα τους Δυτικούς ότι δεν παρείχαν βαρύ οπλισμό στις YPG[3].

Όσον αφορά το πεδίο της μάχης, η στρατιωτική επιχείρηση που ενοποίησε γεωγραφικά τα καντόνια του Kobane και του Cizîrê (από τον Οκτώβρη του 2014 ως τον Ιούνιο του 2015) έδειξε τη στενή συνεργασία μεταξύ YPG και δυτικής αεροπορίας (επομένως, αναπόφευκτα, και αμερικάνικών ειδικών δυνάμεων στο έδαφος). Οι YPG, λοιπόν, συγκέντρωσαν γύρω τους, σε μια πολιτική και στρατιωτική συμμαχία (τις FDS), πολλές ένοπλες αραβικές ομάδες, για των οποίων τον ελευθεριακό χαρακτήρα μπορούμε να αμφιβάλλουμε.

Στο χρονικό διάστημα Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2016, οι ίδιες οι μάχες γύρω από το καντόνι του Afrin έδειξαν ότι υπήρχε a minima επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ YPG, συριακού στρατού πιστού στο καθεστώς και ρώσικης αεροπορίας. Ας είναι. Αντάρτικες ομάδες, οι οποίες μέχρι τότε συμμαχούσαν με την Al-Nosra (το συριακό παρακλάδι της Al-Qaïda), προτίμησαν σε αυτή την περίπτωση να ενωθούν με τις FDS.

Με τέτοιες συμμαχίες, μια πολύ πιο αχανή επικράτεια προς διαχείριση και μια πολύ μεγάλη πληθυσμιακή διαφοροποίηση, ο «πραγματισμός» της κουρδικής διοίκησης δεν θα διακινδύνευε την ίδια την αποδυνάμωσή της.

Όσον αφορά το διπλωματικό επίπεδο, οι γυναίκες εκπρόσωποι (sic) των YPG στέλνονται τακτικά σε δυτικές χώρες για να κάνουν επαφές. Η εποχή που παρουσιάζονταν ως πλήρως απομονωμένες, θύματα των επαναστατικών θέσεών τους (ενώ ακόμα και η αρχηγός τους είχε γίνει δεκτή στα Ηλύσια Πεδία) έχει παρέλθει. Η παρουσία τους στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης εμποδίστηκε από την Τουρκία, ενώ χώρες όπως η Ρωσία ήταν υπέρ αυτής. Η κυβέρνηση της Ροζάβα, παρεμπιπτόντως, άνοιξε διπλωματική αντιπροσωπεία στη Μόσχα τον περασμένο φεβρουάριο και με την ευκαιρία διοργανώθηκε μια μικρή πρόσχαρη γιορτή (idem στην Πράγα τον απρίλιο).

Από πολιτικής, διπλωματικής και στρατιωτικής πλευράς η διοίκηση του PYD/YPG, την οποία καλοπιάνουν τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία, κατάφερε με οπορτουνιστικό τρόπο να ανεβάσει το ύψος της προσφοράς και να επωφεληθεί· δηλαδή, να ενισχύσει το πολιτικό της βάρος αποκτώντας στρατιωτική στήριξη και μια διεθνή σχεδόν αναγνώριση.

Όσον αφορά τη μηντιακή στήριξη, είναι πολύ διαδεδομένη και ιδιαιτέρως θετική. Στη Γαλλία οι μαχήτριες των YPG (και οπωσδήποτε οι μαχήτριες των YPJ) παρουσιάζονται ως πρότυπα αντοχής, φεμινισμού, δημοκρατίας και ανεκτικότητας. Πρόκειται για την περίπτωση της Arte στο κανάλι France 2 περνώντας από το LCP, idem και στο ραδιόφωνο όπου, από το Radio Libertaire μέχρι το Radio Courtoisie περνώντας από το France Culture, εκθειάζονται ως οι μαχήτριες της ελευθερίας.

Είναι λογικό το PYD να αναζητεί υποστήριξη και να στηρίζεται σε επαρκείς υπηρεσίες επικοινωνίας και προπαγάνδας, αλλά αυτό εγείρει εντούτοις ερωτήματα. Τo PYD παρουσιάζεται όντως στον κόσμο ως προπύργιο της δημοκρατίας, υπεύθυνος εταίρος, πρωτεργάτης στον αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία και τον ισλαμισμό. Πρόκειται για καμουφλάζ; Οι διπλωμάτες και οι στρατιωτικοί των ιμπεριαλιστικών χωρών εν γνώσει τους εξαπατώνται πλήρως εδώ και χρόνια; Ο ιμπεριαλισμός έχει τόσο λίγο συνείδηση των συμφερόντων του που ανέχεται ή ακόμα και υποστηρίζει στο Kobane μια “επαναστατική διαδικασία”, ακόμα και “εν τω γίγνεσθαι” με άμεση δημοκρατία, “ισότητα” των φύλων, “αυτοδιαχείριση” των πηγών κλπ., όλα αυτά που προφανώς εμποδίζει στο Λονδίνο, το Παρίσι ή το Σικάγο; Δεν έχει άλλες επιλογές;

Περί πολέμου;

 Η αντίσταση των κούρδων στα συντρίμμια του Kobane συγκίνησε τον πλανήτη και προκάλεσε ένα κύμα διεθνούς υποστήριξης. Στη συνέχεια, και χάρις στην υποστήριξη της αμερικάνικης ή της ρώσικης αεροπορίας, οι YPG έκαναν μια μακρά σειρά επιτυχημένων επιθέσεων, οι οποίες επέτρεψαν τον κουρδικό έλεγχο σε μια αχανή επικράτεια.

Αναβρασμός των μαχών ή πολιτική θέληση; Οι κριτικές που γίνονται γενικά σε έναν στρατό δεν έλειψαν στην περίπτωση των YPG: ρημαγμένα χωριά, εκτοπισμένοι πληθυσμοί, αραβικές κατοικίες πυρπολημένες, αστυνομία χαμηλής εκτίμησης, υποχρεωτική στράτευση, νεολαίοι των οποίων τα χαρτιά δεν είναι εντάξει οδηγούνται με τη βία στα στρατόπεδα για να κάνουν τη στρατιωτική θητεία τους κλπ. Οι συριακές οργανώσεις που αντιτίθενται στο PYD (μερικές φορές κούρδικες οι ίδιες, σε γενικές γραμμές μέλη του CNS[4]) καταγγέλλουν τακτικά τους εκβιασμούς και τη βίαιη συμπεριφορά του. Οι διεθνείς οργανώσεις που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα επιβεβαιώνουν ορισμένες από αυτές τις καταγγελίες αλλά αναγνωρίζουν ότι, ανάμεσα στους αντιμαχόμενους της περιοχής, οι κούρδοι είναι οι λιγότεροι υπόλογοι για αυτού του είδους τις ενέργειες. Όσον αφορά τις αρχές της Ροζάβα, αναγνωρίζουν ένα μέρος αυτών των «εκβιασμών» και «παραπτωμάτων» και υποσχέθηκαν ή πραγματοποίησαν έρευνες και επανορθώσεις (για παράδειγμα σχετικά με την κατάταξη παιδιών στον στρατό) με στόχο να ανταποκριθούν στα δυτικά στάνταρ δημοκρατίας, Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και διεξαγωγής του πολέμου. Παρεμπιπτόντως, η δημιουργία ενός «αληθινού» στρατού ανακοινώθηκε πρόσφατα (οι Forces de protection autonomes [αυτόνομες Δυνάμεις προστασίας], FPA).

Μας φαίνεται δύσκολο να διακρίνουμε σε αυτές τις «παρεκλίσσεις» το έργο προλετάριων που πρέπει να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες ενός συγκεκριμένου αγώνα… είναι περισσότερο οι ανάγκες του πολέμου που εξηγούν τη «βίαιη συμπεριφορά» των μαχητών του YPG.

Εθνικισμός;

 Η τρέχουσα κατάσταση στο συριακό Κουρδιστάν έλκει την καταγωγή της από την ήττα των συριακών εξεγέρσεων του 2011, την εξέλιξη μιας περιφερειακής συνθήκης χαρακτηρισμένης από στρατιωτικό χάος και τη δυναμική των εθνικιστικών κουρδικών κομμάτων που έχουν συγκεκριμένα συμφέροντα και αντιφατικές συμμαχίες.

Το PYD, κουρδική οργάνωση, είναι η πολιτική δύναμη που έχει επιβληθεί σε αυτή τη ζώνη. Ο λόγος του δεν σχετίζεται με τον εθνικισμό του παρελθόντος, αυτόν του ΡΚΚ· το λεξιλόγιο άλλαξε. Τα στελέχη και οι αγωνιστές του PYD-YPG δεν είναι, φαίνεται, όλα της μόδας, επειδή τα λόγια τους σημαδεύονται συχνά από τον κουρδικό «πατριωτισμό» και εξαίρουν τις ιδιαιτερότητες αυτού του «εκ φύσεως αντάρτη» λαού με την «αιώνια» κουλτούρα κ.α.[5]

Γι’ αυτό και το ζήτημα του λαού και της κουρδικής ταυτότητας (γλώσσα, κουλτούρα, ιστορία, έθιμα, κλπ.) παραμένει αδιαχώριστο από το πολιτικό σχέδιο της Ροζάβα. Όπως το σχέδιο της επικράτειάς της, του Κουρδιστάν, δηλαδή της επικράτειας που ορίζεται ως η ζώνη στην οποία κατοικούσαν κατά πλειοψηφία κούρδοι στο παρελθόν. Και αν οι κούρδοι διοικητές επιμένουν πολύ στην προστασία των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων (στον λόγο του Κοινωνικού Συμβολαίου[6]) είναι οπωσδήποτε ως εκπρόσωποι της πλειοψηφίας.

Το σχέδιο του PYD παρουσιάζεται λοιπόν όχι ως ειδικά κουρδικό και με τη δυνατότητα, σε έναν δεύτερο χρόνο, να εφαρμοστεί στο σύνολο της Συρίας ή της Μέσης Ανατολής. Οι YPG, παρεμπιπτόντως, έχουν καταλάβει ζώνες γύρω από τα καντόνια του Kobane και του Cizîrê, όπου οι κούρδοι μειοψηφούν· αλλά οι εντάσεις μεταξύ αραβικών πληθυσμών και κούρδων στρατιωτών παραμένουν.

Αυτή η εδαφική επέκταση –αλλά και οι αναγκαιότητες της στρατολόγησης, του πολέμου ή της προπαγάνδας– εξηγούν γιατί οι YPG ενσωμάτωσαν στο εσωτερικό τους άραβες, ευνόησαν τη δημιουργία ειδικών εθνικών ή θρησκευτικών μονάδων (συριακών, γεζίντι) και, σίγουρα, συμμάχησαν από τον Οκτώβριο του 2015 και μετά με αραβικές πολιτοφυλακές (στο εσωτερικό του FDS).

Εξουσία και δημοκρατία

 Ας περάσουμε στη λειτουργία του PYD, τον συριακό βραχίονα του ΡΚΚ, γνωστό και από τον εξουσιαστικό χαρακτήρα του, ο οποίος, φαίνεται, έχει αλλάξει πολύ. Ας το δεχτούμε προς το παρόν. Αλλά ας σημειώσουμε ότι αυτός ο τύπος οργάνωσης, ο οποίος υπό συνηθισμένες συνθήκες υφίσταται τους κεραυνούς των αντιεξουσιαστών, επωφελείται εδώ μιας περίεργης επιείκειας. Ίσως αυτό συμβαίνει γιατί το PYD εξαγγέλλει τη βούλησή του να καταλάβει την εξουσία του Κράτους και γινόμαστε μάρτυρες ενός είδους εκσυγχρονισμού της παλιάς θεωρίας περί «μαρασμού του Κράτους», της αστυνομίας[7] του και του στρατού του.

Όπως περιγράφεται από το ίδιο, στη Ροζάβα, το PYD βρίσκεται σε διαδικασία οικοδόμησης μιας πολιτικο-διοικητικής δομής της οποίας η φιλοσοφική έμπνευση βρίσκεται στα έργα του Murray Bookchin και η νομική έμπνευση στις διεθνείς συνθήκες πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Αυτή η δομή θα είχε ως αποστολή, στο τελικό στάδιο, την υπέρθεσή της στο συριακό Κράτος, του οποίου θα αναγνώριζε τη νομιμότητα και την ακεραιότητα των συνόρων.

Πρόκειται για αυτό που εξαγγέλλουν το κοινωνικό Συμβόλαιο και οι διοικητές της Ροζάβα, αυτό για το οποίο συζητούν οι μεγάλες δυνάμεις αυτή την περίοδο και αυτό που, συγκεκριμένα, μοιάζει να εγκαθιδρύεται. Από την περίοδο 2012-2013 και μετά, ενισχύεται και κανονικοποιείται η διοίκηση της Ροζάβα,τελειοποιούνται οι δομές της που σχετίζονται με τη δικαιοσύνη, την αστυνομία, τον στρατό ή την εκπαίδευση (κυρίως στα πιο προστατευμένα καντόνια, μέχρι τώρα στη Cizîrê και το Afrin) διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο την εκπλήρωση ενός ορισμένου αριθμού καθηκόντων, τα οποία μέχρι τώρα αναλάμβανε το συριακό Κράτος.

Θα σημειώσουμε ομοίως ότι η διοικητική δομή που έχει εγκαθιδρυθεί στη Ροζάβα θα αποτελούσε, στην περίπτωση που η Συρία κατέρρεε εντελώς ή θα κηρυσσόταν ανεξαρτησία, σχεδόν ένα κράτος (θα του έλειπε μόνο η νομισματική κυριαρχία).

Προφανώς, η Ροζάβα δεν είναι μόνο αυτά. Η λέξη «επανάσταση» ή τουλάχιστον το επίθετο «επαναστατικός» βρέθηκε σε πολλά στόματα και πολλά πληκτρολόγια για να περιγράψει την τρέχουσα διαδικασία, της οποίας η βάση είναι διπλή:

  • Από τη μια πλευρά, έχουμε να κάνουμε με ένα λαϊκό κίνημα εξέγερσης, αντίστασης, αυτοάμυνας και επιβίωσης σε κατάσταση πολέμου.
  • Από την άλλη, υπάρχει η εφαρμογή του σχεδίου του PYD, το οποίο θεωρητικά συνδυάζει κεντρική εξουσία (στο μοντέλο των δυτικών δημοκρατιών) και τοπική αυτοδιοίκηση της καθημερινότητας από τους κατοίκους.

Μένει να μάθουμε πώς αρθρώνονται στην πραγματικότητα αυτά τα δύο και πώς αυτή η άρθρωση αντιστοιχίζεται σε ό,τι λαμβάνει χώρα επί τόπου[8]. Oι δυτικοί επισκέπτες δεν έλειψαν και οι χαρούμενες μαρτυρίες διαδέχτηκαν η μια την άλλη στις στρατευμένες εφημερίδες και τα blogs. Ακολουθεί μια γενική περιγραφή της συνθήκης, όπως προκύπτει από τα σχετικά δημοσιεύματα:

  • Πρόκειται για μια συμπαθητική και θερμή ατμόσφαιρα δοσμένη με πάμπολλες λεπτομέρειες, αυθόρμητες συζητήσεις σε εντελώς ελεύθερο πλαίσιο (σπάνια πράγματα σε αυτόν τον κόσμο).
  • Λέγονται λίγα πράγματα πάνω στην οικονομία, αν όχι ότι η ανατροπή των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων μετατίθεται για αργότερα και ότι η ατομική ιδιοκτησία θεωρείται ιερή από το κοινωνικό Συμβόλαιο. Αναφέρεται στην καλύτερη των περιπτώσεων η δημιουργία μερικών αγροτικών συνεργατικών[9].
  • Παρουσιάζεται το οργανόγραμμα δημοκρατικής λειτουργίας της Ροζάβα, όπως μπορούμε να το διαβάσουμε στη Δεν λέγεται σχεδόν τίποτα, εκτός από ένα ή δυο παραδείγματα χαμηλών τόνων, πάνω στην πραγματική λειτουργία των εκατοντάδων ή χιλιάδων λαϊκών συνελεύσεων που υποτίθεται καλύπτουν τα χωριά και τις συνοικίες της χώρας.

Αλλά ας το πούμε απλά: το γεγονός ότι στην τάδε συνοικία οι κάτοικοι συναντιούνται κάθε εβδομάδα για να συζητήσουν και να αποφασίσουν να δημιουργήσουν κάπου έναν συλλογικό λαχανόκηπο, να επιδιορθώσουν έναν δρόμο ή να κατασκευάσουν έναν χώρο συνάντησης –και ότι μπορούν να βρουν στήριξη και χρηματοδότηση από μια περιεκτική δημοτική διοίκηση–  είναι κάτι πολύ καλό γι’ αυτούς. Σημειώνουμε όμως ότι δεν είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο παίρνονται οι πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές αποφάσεις.

  • Σημειώνεται η αποκατάσταση μιας τυπικής ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το γεγονός της συμμετοχής των γυναικών σε συζητήσεις και μάχες θα αποτελούσε σοκ και θα προκαλούσε αναπόφευκτες τροποποιήσεις στις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των φύλων. Εδώ, επίσης, μπορούμε να αναρωτηθούμε ποιο είναι, πέραν της προπαγάνδας (ιδιαιτέρως ισχυρής σε αυτό το ζήτημα), το πραγματικό εύρος αυτού του φαινομένου από το οποίο φαίνεται να διαφεύγουν μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας. Idem για την ίσως καρικατουρίστικη οπτική πάνω στην κατάσταση των κούρδισσων γυναικών στη Συρία πριν το 2012.

Καθώς η δυναμική μιας οργάνωσης είναι πριν από όλα η διασφάλιση της επιβίωσής της, του ρόλου της και της εξουσίας της, θα προκαλούσε ιδιαίτερη έκπληξη αν το PYD ή η διοίκηση της Ροζάβα οργάνωναν την ίδια την εξαφάνισή τους προς όφελος μιας συνέλευσης των λαϊκών συνελεύσεων.

Αν έπρεπε εν τέλει να εγκαθιδρυθεί σε αυτή την περιοχή ένα δημοκρατικό καθεστώς, το οποίο θα εμπνεόταν από δυτικά μοντέλα αλλά με μια δόση συμβουλευτικών τοπικών συνελεύσεων, αυτό θα συνιστούσε μεγάλο νεωτερισμό για την περιοχή και ένα οπωσδήποτε μικρότερο κακό για τους κατοίκους της. Το PYD θα είχε εκεί αναμφίβολα ηγεμονικό ρόλο για πολύ καιρό αλλά, με τον χρόνο, τα πράγματα θα μπορούσαν να εξελιχθούν. Είναι αυτή μια αισιόδοξη ή μια απαισιόδοξη οπτική;

Αύριο;

 Γίνεται λόγος για λαϊκή δυναμική, σίγουρα μουδιασμένη από τον πόλεμο, αλλά με τη δυνατότητα αναθέρμανσης στη συνέχεια, αργότερα. Θα έπρεπε να διατηρήσουμε την ελπίδα, και σίγουρα να πιστεύουμε ότι η ανθρωπότητα (ή το προλεταριάτο) θα χειραφετηθεί κάνοντας πρώτα τον πόλεμο και μόνο μετά την επανάσταση. Αυτό μας φαίνεται τρελό. Πρόκειται όμως για την επιλογή που θα είχε κάνει το PYD και η οποία αντιστοιχεί στο παλιό «επαναστατικό» σχήμα (η κλασσική φάση της μετάβασης που περιορίζεται έτσι εδώ σε μια «πολιτική επανάσταση»).

Δεν πιστεύουμε ότι η επανάσταση (αυτή η μεγάλη ανατροπή που θα καταργήσει την ταξική κοινωνία) θα μπορέσει να προκύψει από μια σειρά στρατηγικών επιλογών που θα έπρεπε να υλοποιηθούν με τη σωστή σειρά. Δεν γνωρίζουμε με τι θα μοιάζει, αλλά χωρίς να αρνούμαστε τον αναγκαστικά βίαιο χαρακτήρα της επιτρέπουμε στους εαυτούς μας μια κατάφαση: δεν θα είναι μια σειρά νικών του στρατού των προλετάριων (μεταθέτοντας για αύριο τους ριζοσπαστικούς μετασχηματισμούς της κοινωνίας) επί του στρατού των καπιταλιστών. Η επανάσταση δεν είναι πόλεμος. Και αν μερικές φορές κατά την περίοδο διεξαγωγής ενός πολέμου μπορεί να προκληθεί πολιτική αστάθεια, να παραχθούν εντάσεις και κοινωνική αποσύνθεση, στην περίπτωσή μας δεν πρόκειται για αυτό αλλά για το αντίθετο.

Η λέξη «επανάσταση» δεν μας φαίνεται, το έχετε καταλάβει, κατάλληλη για να περιγραφεί η κατάσταση στη Ροζάβα, εκτός κι αν χρησιμοποιήσουμε την κενή νοήματος και ανώδυνη πρόσληψή της που ξαναγίνεται της μόδας. Εξίσου ακατάλληλη μας φαίνεται και η φράση «επαναστατική διαδικασία», ακόμα κι αν δεν είναι παρά «εν δυνάμει»… γιατί τι επιπλέον υπάρχει εδώ από ό,τι στην Κίνα ή την Αλγερία; Στη Ροζάβα κυριαρχεί ο πόλεμος, λαϊκός αν θέλετε αλλά πόλεμος όπως και να ’χει.

Τίθεται εδώ το ζήτημα της υποστήριξης[10].  Και ποιον να υποστηρίξουμε; (πέρα από έναν υποτιθέμενο αιώνιο «λαό» που εξαιρείται από την πάλη των τάξεων και εκ φύσεως επαναστατικό;)

Να υποστηρίξουμε το «κίνημα»; Τον «αγώνα»; Το «προλεταριάτο»; Πώς αυτή η υποστήριξη μπορεί να μεταφραστεί συγκεκριμένα; Το πιο κατάλληλο θα ήταν, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, να αγωνιζόμαστε τοπικά ενάντια στη δική μας αστική τάξη, αλλά αυτό είναι γνωστό. Οπότε, πέρα από το συμβολικό, ποια αλληλεγγύη είναι δυνατή σε 4.000χλμ απόσταση; Μέχρι τώρα, οι επαναστάτες αγωνιστές, οι περισσότερο εμπλεκόμενοι και ενθουσιασμένοι σίγουρα εξήραν τα θετικά χαρακτηριστικά των YPG-YPJ, ένοπλου βραχίονα του PYD (μερικές φορές παραλείποντας τα ακρωνύμια). Αν υπήρξε υποστήριξη, λίγο κριτική και σίγουρα οικονομική, κατευθύνθηκε προς αυτή την οργάνωση (ή εν τέλει προς τις δομές που ελέγχει). Και πιστεύουμε πως εδώ υπάρχει λόγος μεγάλης ανησυχίας[11].

Αυτό το κόμμα, που κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή της περιοχής και υποκρίνεται πως εκπροσωπεί τα συμφέροντα του κουρδικού «λαού», είναι η δύναμη που αυτή τη στιγμή πλαισιώνει την κοινωνία. Θα ήταν εντελώς απατηλό να ελπίζει κανείς στην υποστήριξη, στο εσωτερικό του PYD, της τάδε ριζοσπαστικής τάσης ενάντια στη δείνα μετριοπαθή. Εξίσου απατηλό με την υποστήριξη ενός καθεστώτος με την ελπίδα πως η αυτόνομη δράση των προλετάριων θα το ξεπεράσει.

Διότι το γνωρίζετε, ή το έχετε καταλάβει, και θα το πούμε ψυχρά: πιστεύουμε πως η διοίκηση που εγκαθιδρύεται σήμερα στα βόρεια της Συρίας εκ των πραγμάτων διασφαλίζει σε εκείνη τη ζώνη τα καθήκοντα ενός Κράτους που είναι αδύναμο, διατηρώντας μέσα στο χάος τα θεμέλια της καπιταλιστικής κοινωνίας (αξία, μισθωτή εργασία, τάξεις, ατομική ιδιοκτησία, παραγωγή). Αύριο, στη βάση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ροζάβα και των άλλων Κρατών, αυτή η διοίκηση θα διασφαλίσει την τάξη, θα διαχειριστεί τον πληθυσμό και τις τάξεις. Όσο προοδευτική κι αν είναι, είναι ακριβώς αυτή η διοίκηση την οποία θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι κούρδοι και άραβες προλετάριοι[12]. Οι δυνάμεις που θα τους καταστείλουν θα είναι οι Asayish και, αν χρειαστεί, οι YPG.

Μπροστά σε αυτό το ίσως απότομο τέλος, αλλά εν αναμονεί των αντιδράσεών σας, δεχτείτε τους πολλούς χαιρετισμούς μας.

TKGV, Μάιος 2016

tkgv@riseup.net

 

[1] Τα «εμείς» και «εσείς» παραπέμπουν επίσης σε ένα ρευστό σύνολο αναρχικών, ελευθεριακών, μαρξιστικών (μη μπολσεβίκικων), αυτόνομων οργανώσεων, ομάδων – περισσότερο ή λιγότερο επίσημων–  και ατόμων, οι οποίες σχηματίζουν τον λεγόμενο «ριζοσπαστικό» ή «επαναστατικό» «χώρο», εντός του οποίου λίγο-πολύ συμμετέχουμε.

[2] Δεν κατέχουμε το σχέδιο της «καθαρής» επαναστατικής διαδικασίας και δεν πιστεύουμε στην ύπαρξη ούτε στη δυνατότητα ύπαρξης ενός τέτοιου σχεδίου.

[3] Οι ΗΠΑ διαφωνούν, υποστηρίζοντας ότι ο βαρύς οπλισμός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του τούρκικου στρατού.

[4] Conseil National Syrien [Συριακό Εθνικό Συμβούλιο] που υποστηρίζεται κυρίως από την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.

[5] Θα μπαίναμε στον πειρασμό να πούμε πως οι λέξεις δεν έχουν ίσως το ίδιο απολύτως νόημα παντού. Στη Γαλλία, ο minimum χαρακτηρισμός ενός τέτοιου λόγου θα ήταν «αντιδραστικός».

[6] Το κοινωνικό Συμβόλαιο είναι το σύνταγμα της Ροζάβα που υιοθετήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2014.

[7] O David Graeber αναφέρει τη μαρτυρία του διευθυντή της ακαδημίας της αστυνομίας της Ροζάβα, των Asayish: ο μακροπρόθεσμος στόχος θα ήταν να εκπαιδευτεί κάθε πολίτης για ένα χρονικό διάστημα έξι εβδομάδων προκειμένου να καταστεί άχρηστο το επάγγελμα του αστυνομικού.

[8] Περνάμε σε ένα κρίσιμο ερώτημα: αυτή η διαδικασία αποτελεί συνέχεια των διαδηλώσεων της συριακής άνοιξης του 2011 ή, αντίθετα, έθεσε τέλος στη δεύτερη αντικαθιστώντας τη με το πολιτικό σχέδιο του PYD που κατέβηκε από τα βουνά μετά την αποχώρηση των στρατευμάτων του Άσαντ;

[9] Η λειτουργία υπό καθεστώς αυτοδιαχείρισης ενός και μόνου εργοστασίου στη Ροζάβα έχει ήδη γίνει αντικείμενο δεκάδων άρθρων και εξώφυλλο πολλών στρατευμένων εφημερίδων.

[10] Στη ζωή δεν υπάρχει μόνο η επανάσταση. Η δική μας οπτική μας οδηγεί βέβαια να βλέπουμε σε κάθε αγώνα τα διακυβεύματα της ταξικής πάλης. Αλλά αν και θεωρητικά είναι πάντοτε πιθανό, είναι πάντοτε αναγκαίο; Υπάρχουν «ιδεώδη» που δεν έχουν τίποτα επαναστατικό, που είναι ανθρωπιστικά ή ανθρωποκεντρικά, αλλά μπορούν να υποστηριχτούν· οικολογικοί ή ρεφορμιστικοί αγώνες στους οποίους θα έπρεπε να μπορούμε να συμμετέχουμε χωρίς ντροπή· άμεσες ανάγκες, οι οποίες, μερικές φορές, μπορούν να βρίσκουν απαντήσεις που δεν είναι μόνο μαρξιστικές ή αναρχικές. Και αυτό δεν είναι κάτι δραματικό.

[11] Σκεφτόμαστε παρεμπιπτόντως ότι αν μια τέτοια οργάνωση εμφανιζόταν αύριο στη Γαλλία, με το ίδιο πρόγραμμα, θα είμασταν (εσείς κι εμείς) από τους πρώτους που θα κατήγγειλαν τον κίνδυνο (και θα υφίσταντο την καταστολή).

[12] Και quid με τους λιποτάκτες, που δεν υποτάχθηκαν στη στρατιωτική θητεία στη Ροζάβα; Βρίσκονται, πράγματι, μεταξύ των μεταναστών που σήμερα αναζητούν καταφύγιο στην Ευρώπη. Δεν είναι πολύ πιθανό ότι θα ζητήσουν στήριξη από αυτούς που βοηθούν τον στρατό από τον οποίο διαφεύγουν! Ένα site της συριακής αντιπολίτευσης, που αντιτίθεται εξίσου και στο PYD, γνωστοποίησε το φθινόπωρο του 2015 μια πρώτη διαδήλωση ενάντια στη στρατολόγηση σε μια πόλη της Ροζάβα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s