Home

Συνέντευξη με το Chuang project από τον Lorenzo Fe του GlobalProject.info ύστερα από τη δημοσίευση του άρθρου “No Way Forward, No Way Back” από το επερχόμενο πρώτο τεύχος του περιοδικού τους. Η μετάφραση δική μας.

LFe: Πρώτα απ’ όλα, μπορείτε να μας εξηγήσετε γιατί αποφασίσατε να ξεκινήσετε το Chuang project, και με τι ασχολείται; Πως κατανοείτε την παγκόσμια σημασία των κοινωνικών διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα επί του παρόντος στην Κίνα;

Chuang: Μερικοί από τους ιδρυτές του Chuang έχουν κάνει ανεξάρτητες έρευνες, μεταφράσεις, κείμενα και εκδηλώσεις σχετικά με την Κίνα από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Μια προηγούμενη κολλεκτίβα στην οποία συμμετείχαμε διαλύθηκε λόγω ενός συνδυασμού πολιτικών διαφωνιών μεταξύ των μελών της και επιδιώξεων ακαδημαϊκής καριέρας ορισμένων εξ αυτών. Σταδιακά γνωρίσαμε μέσω ευρύτερων αντικαπιταλιστικών κύκλων κι άλλα άτομα που ενδιαφέρονταν για την Κίνα, και το 2013 μαζευτήκαμε για να συζητήσουμε τις υπάρχουσες τάσεις σχετικά με την Κίνα και μερικές ιδέες για τη μεταξύ μας συνεργασία. Μερικοί από αυτό το μάζεμα ξεκινήσαμε ένα αγγλικό blog σε μια ήδη υπάρχουσα ιστοσελίδα, και μερικοί ξεκίνησαν να γράφουν σε κινέζικα μέσα. Για να καθιερώσουμε μια πιο διακριτή συμπαγή παρουσία μεταξύ των αγγλικών συζητήσεων για την Κίνα, μερικοί από εμάς τελικά αποφασίσαμε να στήσουμε τη δική μας ιστοσελίδα (Chuangcn.org) και ξεκινήσαμε να ετοιμάζουμε ένα έντυπο περιοδικό.

Η ιδέα του να κάνουμε έναν επιπλέον κόπο ώστε να εκδώσουμε το περιοδικό προήλθε εν μέρει από την εμπειρία μας ότι είναι πιθανότερο κάποιος να κάτσει να διαβάσει σε έντυπη μορφή ένα μεγάλο κείμενο βαθιάς ανάλυσης, κι ότι είναι πιθανότερο κάποιος να το επιλέξει και να το πάρει στα σοβαρά αν τόσο το περιεχόμενο όσο κι η μορφή του είναι προετοιμασμένα με προσοχή. Αυτή είναι η εμπειρία μας με έντυπα όπως για παράδειγμα τα Endnotes, Sic και Kosmoprolet: οι περισσότεροι απ’ όσους γνωρίζουμε που τα έχουν όντως διαβάσει, το έκαναν από την έντυπη μορφή τους. Φυσικά (όπως κι οι συντάκτες εκείνων των περιοδικών), θέλουμε τα κείμενά μας να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερα διαθέσιμα, οπότε θα τα ανεβάζουμε επίσης και στην ιστοσελίδα μας.

Σχετικά με την προσέγγισή μας όσον αφορά την έρευνα και ανάλυση των διαδικασιών στην Κίνα και την παγκόσμια σημασία τους, αυτή συνοψίζεται στον πρόλογο του επερχόμενου πρώτου τεύχους του περιοδικού:

Το Chuang είναι μια κολλεκτίβα κομμουνιστών που θεωρούν ότι το «κινέζικο ζήτημα» κατέχει κεντρική σχέση στις αντιφάσεις του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος και στις δυνατότητες ξεπεράσματός του. […] Ως κεντρικός άξονας των παγκόσμιων δικτύων παραγωγής, οι κινέζικες κρίσεις απειλούν το καπιταλιστικό σύστημα με έναν τρόπο που οι κρίσεις αλλού δεν μπορούν. Μια τεράστια οικονομική πτώση στην Κίνα θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια πραγματικά συστημική κρίση, στην οποία το ξεπέρασμα του καπιταλισμού ίσως να ξαναγίνει ορίζοντας των λαϊκών αγώνων. […]

Στόχος μας είναι να σχηματίσουμε το σώμα μιας νηφάλιας θεωρίας ικανής να κατανοήσει τη σύγχρονη Κίνα και τις δυνητικές τροχιές της. Σε αυτό το πρώτο τεύχος, σκιαγραφούμε το βασικό εννοιολογικό μας πλαίσιο κι αποσαφηνίζουμε την τρέχουσα κατάσταση της ταξικής σύγκρουσης στην Κίνα. Συμπεριλάβαμε επίσης μεταφρασμένες αναφορές και συνεντεύξεις των προλετάριων που ενεπλάκησαν σε αυτούς τους αγώνες, συνδυάζοντας τη θεωρία μας με πρωτογενείς πηγές αντλημένες από τις ταξικές δυναμικές, οι οποίες στην αντίθετη περίπτωση ίσως παρέμεναν αφηρημένες. […]

Η ιστορία την οποία εξετάζουμε […] δεν προτίθεται να αναβιώσει παλιές, αλληλοκτόνες μάχες εντός της αριστεράς, ούτε να εμπλακεί σε ένα παιχνίδι ιστορικής αναπαράστασης, κατά το οποίο χαράζουμε την πολιτική μας κατεύθυνση σύμφωνα με ένα σύνολο συντεταγμένων που έχει προ πολλού καταστεί απαρχαιωμένο. Αντ’ αυτού, ελπίζουμε πως η δική μας οικονομική ιστορία της Κίνας μπορεί να δώσει μια εικόνα των σύγχρονων συγκρούσεων στην περιοχή, ρίχνοντας φως τόσο στην κληρονομιά του σοσιαλιστικού αναπτυξιακού καθεστώτος όσο και στα μοναδικά όρια οποιουδήποτε χειραφετικού εγχειρήματος προκύπτει στο μεγαλύτερο έθνος του κόσμου και τη δεύτερη μεγαλύτερη καπιταλιστική οικονομία, το οποίο παραμένει υπό τον έλεγχο ενός καθεστώτος που ακόμα αξιώνει ότι δεσμεύεται στον κομμουνισμό. […]

LFe: Αν και το ποσοστό των εργατών που εμπλέκονται σε παραγωγικές δραστηριότητες μειώνεται, παρ’ όλα αυτά φαίνεται ότι στην Κίνα μια αυξανόμενη μερίδα του πληθυσμού έχει απορροφηθεί στην μισθωτή σχέση (τόσο σε παραγωγική όσο και σε μη παραγωγική απασχόληση). Η σχετική μείωση του κινέζικου εφεδρικού στρατού εργασίας εξηγεί αρκετά καλά την εντυπωσιακή αύξηση των απεργιών και των μισθών στην Κίνα τα τελευταία χρόνια. Δεν υπάρχει αντίθεση ανάμεσα σε αυτά τα δεδομένα και τον ισχυρισμό σας ότι οι μισθολογικές διεκδικήσεις κι οι συναφείς μορφές πάλης είναι δευτερευούσης σημασίας σε σχέση με τις ταραχές; Δεν είναι πιο εύκολο να ερμηνευτεί η απουσία ενός οργανωμένου εργατικού κινήματος εξαιτίας της κρατικής καταστολής και του νομικού μονοπωλίου εργατικής εκπροσώπησης από το κρατικά ελεγχόμενο συνδικάτο, από ό,τι εξαιτίας της “μη νομιμότητας των μισθολογικών διεκδικήσεων” – από τη στιγμή που τέτοιες μισθολογικές διεκδικήσεις παρ’ όλα αυτά πράγματι υπάρχουν; Κι αν το υψηλό επίπεδο κρατικής καταστολής εξηγείται επίσης από το μικρό περιθώριο για περαιτέρω μισθολογικές παραχωρήσεις (δεδομένης της χαμηλής κερδοφορίας), δεν είναι αυτή μια ακόμα απόδειξη ότι οι μισθολογικές διεκδικήσεις είναι κρίσιμης σημασίας;

Chuang: Αρχικά, είναι σημαντικό να αποσαφηνίσουμε μερικούς από τους όρους που περιλαμβάνονται στην παραπάνω ερώτηση. Ενώ είναι αλήθεια ότι το ποσοστό των εργατών που απασχολούνται σε παραγωγικές δραστηριότητες (ιδίως στη μεταποίηση) μειώνεται κι ότι περισσότεροι άνθρωποι γίνονται εξαρτημένοι από τον μισθό, αυτό δεν είναι το ίδιο με την μείωση του εφεδρικού στρατού εργασίας. Κι αυτό ισχύει επειδή η ιστορική “αγροτιά” δεν αποτελεί εφεδρικό στρατό, παρόλο που τελικά προλεταριοποιείται – ο εφεδρικός στρατός ορίζεται από την ύπαρξη ανθρώπων εξαρτώμενων από τον μισθό οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση στην εργασία, οπότε αυτό βοηθάει στη συμπίεση των μισθών εκείνων που εργάζονται αφού υπάρχει ένα στρατός ικανών ανέργων που χρειάζεται δουλειές για τη δική του συντήρηση. Η ιστορική αγροτιά, ακόμη και στη μορφή που είχε τη σοσιαλιστική περίοδο, δεν ήταν εξαρτημένη από τον μισθό οπότε δεν ασκούσε την ίδιου τύπου συμπίεση των μισθών μέχρι τη στιγμή που με κάποιους τρόπους αποκόπηκαν οι άνθρωποι από εναλλακτικές μορφές επιβίωσης. Το πρώτο τεύχος του περιοδικού μας περιλαμβάνει ένα άρθρο που καλύπτει το πώς έλαβε χώρα αυτή η διαδικασία στην Κίνα και το πως αυτό άλλαξε τη φύση της “αγροτιάς”, ουσιαστικά προλεταριοποιώντας την. Αυτό “απελευθερώνει” έναν προηγουμένως άμισθο πληθυσμό από τη γη (ή από άλλες μορφές άμισθης επιβίωσης) και τους κατευθύνει στη μισθωτή οικονομία. Ωστόσο, αφού έλαβε χώρα αυτή η διαδικασία, στην πραγματικότητα δεν βλέπουμε καμιά γενική “συρρίκνωση” του εφεδρικού στρατού εργασίας στην Κίνα. Αυτό ίσως να ίσχυε στις αρχές ή στα μέσα της δεκαετίας του 2000, αλλά όχι σήμερα. Αν μη τι άλλο, τώρα που η οικονομική ανάπτυξη ξεκάθαρα επιβραδύνεται, θα υπάρξουν λιγότερες βιομηχανίες ικανές να απασχολήσουν αυτές τις μάζες νέων προλετάριων. Οι παραδοσιακά υπερπαραγωγικοί τομείς όπως ο χάλυβας, το κάρβουνο, οι κατασκευές κ.λπ. τώρα νιώθουν αυτούς τους περιορισμούς, και μάλλον θα επιδοθούν σε μαζικές απολύσεις τα επόμενα χρόνια. Πολλά άλλα εργοστάσια ήδη έκλεισαν το 2008-2009, και πολλές περιοχές, όπως το Dongguan, δεν έχουν ανακάμψει ακόμα. Ο εφεδρικός στρατός εργασίας σήμερα αναπτύσσεται ως τμήμα της γενικότερης ανάπτυξης του πλεονάζοντος πληθυσμού – του οποίου ο εφεδρικός στρατός είναι μόλις ένα μέρος.

Έχοντας αυτό κατά νου, στην πραγματικότητα είναι ασαφές το πώς θα μπορούσε να συνδεθεί η συρρίκνωση του εφεδρικού στρατού εργασίας με την άνοδο των μισθών, από τη στιγμή που ο εφεδρικός στρατός δεν μειώθηκε. Είναι αλήθεια, υπάρχει ανεπάρκεια εργασίας, αλλά αυτό έχει επίσης να κάνει με βασικές δημογραφικές τάσεις, την αυξανόμενη παραγωγικότητα συγκεκριμένων βιομηχανιών και τον καπιταλιστικό μετασχηματισμό της υπαίθρου. Έχει επίσης να κάνει με το γεγονός ότι συγκεκριμένες περιοχές ποτέ δεν ανέκαμψαν από τα κλεισίματα εργοστασίων το 2008 και την εκροή τόσο κεφαλαίου όσο και μεταναστών που αυτό επέφερε. Αυτό είναι το παράδοξο της “έλλειψης εργασίας μεταναστών εν μέσω αφθονίας αγροτικής προσφοράς εργασίας”[1].

Δεύτερον, στην πραγματικότητα δεν ισχυριζόμαστε ότι οι απεργίες ή οι μισθολογικές διεκδικήσεις είναι δευτερευούσης σημασίας μπροστά τις ταραχές. Πράγματι, αυτά τα δύο πολύ συχνά συνδυάζονται. Απλώς υποδεικνύουμε ότι στην πραγματικότητα οι ταραχές εμφανίζονται πιο συχνά κι ότι τείνουν να προσελκύουν μια ευρύτερη μερίδα του πληθυσμού, σε αντίθεση με τους πολύ συγκεκριμένους αγώνες που στοχεύουν σε ιδιαίτερους τύπους διαπραγμάτευσης επί του μισθού. Αλλά ακόμη κι αυτές οι διεκδικητικές απεργίες δεν έχουν πράγματι τον χαρακτήρα των παραδοσιακών εργατικών κινημάτων, καθώς πολλοί μετανάστες δεν μπορούν καν να αναμένουν ότι θα εργαστούν σε αυτά τα μέρη σε βάθος χρόνου. Δεν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο κίνητρο για τους εργάτες να οικοδομήσουν θεσμούς που θα μπορούσαν να επιφέρουν θεμελιώδεις αναδιαρθρώσεις στις επιχειρήσεις, ή να σχεδιάσουν κάποια επαναστατική κατάληψη της παραγωγής, επειδή δεν υπάρχει ιδιαίτερη ταύτιση μεταξύ της δουλειάς και της ζωής κάποιου – είναι μια πολύ διαφορετική συνθήκη από αυτή της δουλειάς “για όλη σου τη ζωή” που κανείς ίσως προσδοκούσε για παράδειγμα στις αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντητρόιτ στα μέσα του 20ού αιώνα. Οπότε, οι διεκδικήσεις αυτές στην Κίνα συχνά παίρνουν μορφές όπως αυτή της απαλλοτρίωσης, όπου επικρατεί η νοοτροπία του άδραξε-ό,τι-μπορείς-να-πάρεις. Έτσι, ανοίγει ένα παράθυρο από το οποίο καθίσταται δυνατό να πάρεις πίσω τους μισθούς, τα δώρα διακοπών, τις απλήρωτες παροχές, ή απλώς να εκδικηθείς διευθυντές που είχαν παρενοχλήσει σεξουαλικά εργάτριες, ιδιοκτήτες που είχαν προσλάβει μπράβους να δείρουν εργάτες που αντιστέκονταν κ.λπ, οπότε οι εργάτες ρίχνονται σε αυτή την ευκαιρία, αλλά συχνά απλώς παίρνουν τα λεφτά και φεύγουν. Αυτές οι δραστηριότητες γίνονται όλο και πιο συλλογικές, αλλά ακόμη επιδεικνύουν πολύ περισσότερες ομοιότητες με τις τρέχουσες απεργίες και ταραχές σε άλλες χώρες απ’ όσες πολλοί νομίζουν.

Τρίτον, η “μη νομιμότητα” των μισθολογικών διεκδικήσεων δεν σημαίνει ότι οι μισθολογικές διεκδικήσεις δεν υπάρχουν ή ότι δεν είναι σύνηθεις. Δανειζόμαστε τον όρο από μια γαλλική ομάδα, την Théorie Communiste, κι ομολογουμένως δεν είναι κι ο καλύτερος όρος (τους αρέσει πολύ η μυστικιστική πρόζα). Βασικά, η “μη νομιμότητα” των μισθολογικών διεκδικήσεων σημαίνει ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, η κερδοφορία είναι τόσο περιορισμένη που το κεφάλαιο δεν μπορεί να αντέξει μια αύξηση του παγκόσμιου βασικού μισθολογικού επιπέδου. Αυτή αποτελεί υπεραπλούστευση, κι έχει έναν αριθμό άλλων συνεπειών (πληθωρισμός, νομισματικές αναταράξεις, κρίσεις δημόσιου χρέους κλπ), αλλά η μορφή που παίρνει στην Κίνα είναι ότι ο ίδιος ο μισθός γίνεται κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης, και οι αυξήσεις του έχουν ως αποτέλεσμα την μεταφορά εργοστασίων αλλού στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, ή την εντατικοποίηση του αυτοματισμού. Τα βλέπουμε όλα αυτά να συμβαίνουν σε μέρη όπως το δέλτα του ποταμού Pearl, κι οι απεργίες στους χώρους εργασίας είναι στην πραγματικότητα συνηθέστερα απεργίες σχετικά με εφάπαξ πληρωμές ή παροχές, και τις πραγματοποιούν εργάτες που δεν έχουν καμιά προσδοκία ότι θα παραμείνουν στο εργοστάσιο ή ότι το εργοστάσιο θα παραμείνει στην περιοχή. Πολλές πρόσφατες απεργίες στόχευαν στην καταβολή αναδρομικών αποδοχών από εργοστάσια που ετοιμάζονται να μετεγκατασταθούν. Οι εργάτες ξεκίνησαν αυτές τις απεργίες επειδή ήταν η τελευταία τους ευκαιρία να δοκιμάσουν να πάρουν αυτά τα μετρητά έχοντας μικρό ρίσκο, αφού έτσι κι αλλιώς θα έχαναν τη δουλειά τους.

Οπότε, οι μισθολογικές διεκδικήσεις είναι ύψιστης σημασίας – απλώς όχι με τον τρόπο που ήταν στα ιστορικά εργατικά κινήματα της Ευρώπης και της Αμερικής. Η διαφορά-κλειδί είναι ότι οι σημερινές μισθολογικές διεκδικήσεις δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία, ακόμη σε μερικές δεκαετίες, ενός υψηλόμισθου τομέα χειρωνακτικής εργασίας. Κάθε οργάνωση που δημιουργείται με αυτή την πρόθεση, ή με παρόμοιες αξιώσεις, κάνει ένα στρατηγικό λάθος. Αυτές οι παγκόσμιες συνθήκες βασικά καταστρέφουν το περιβάλλον στο οποίο αναπτύχθηκε το ιστορικό εργατικό κίνημα, οπότε είναι απίθανο ότι οι στρατηγικές αυτού του κινήματος θα δουλέψουν σήμερα – είτε πρόκειται για σύγχρονες παραλλαγές της φιλελεύθερης σοσιαλιστικής “New Deal” πλατφόρμας δημιουργίας υψηλόμισθων θέσεων εργασίας είτε του πρόγραμματος της Ερφούρτης[2], είτε της συνδικαλιστικής γενικής απεργίας, για να μην αναφερθούμε σε επαναστάσεις υπό την ηγεσία εκατομμυρίων ένοπλων αγροτών. Όλες αυτές οι στρατηγικές παίρνουν ως βάση τους την ύπαρξη διευρυνόμενης απασχόλησης σε μεγάλης κλίμακας παραγωγικές επιχειρήσεις και την εισροή αγροτών-μετατρεπόμενων-σε-εργάτες από μια πλατιά μη καπιταλιστική μεθόριο. Αυτές οι συνθήκες διαμορφώνουν τη βάση για φιλελεύθερες αναδιανεμητικές εκστρατείες, μαζικά κομμάτα, εκτενή εργατικά συνδικάτα και παραδοσιακούς επαναστατικούς στρατούς. Είναι δεδομένο ότι ισχυρό στοιχείο των μελλοντικών μορφών οργάνωσης θα είναι η δουλειά και ο χώρος εργασίας – απολύτως. Αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα την άνοδο ενός παραδοσιακού “εργατικού κινήματος”, ή οτιδήποτε που του μοιάζει. Κανένα τέτοιο κίνημα δεν υπάρχει στην Κίνα και δεν είναι απλώς εξαιτίας της καταστολής, επειδή κανένα τέτοιο κίνημα δεν υπάρχει ούτε στην Ευρώπη, ούτε στις ΗΠΑ ή σε άλλα μέρη όπου δεν υπάρχει η “σκληρή” καταστολή που χαρακτηρίζει την κινέζικη κρατική πολιτική. Δεν υπάρχει “εργατικό κίνημα” ως τέτοιο στην Κίνα και λέμε: αυτό είναι καλό, με τους όρους της δυνατότητας ενός κομμουνιστικού εγχειρήματος.

Ένας αριθμός εργατικών ακτιβιστικών οργανώσεων και ΜΚΟ όντως υπάρχουν, συχνά φέροντας το βάρος της κρατικής καταστολής – όπως είδαμε στην καταστολή της 3ης Δεκεμβρίου. Παρόλη τη σημαντική δουλειά που γίνεται από αυτές τις ομάδες, παραμένουν ωστόσο μικρές και δεν έχουν γενικευτεί υπό την έννοια της σύγκρισης με το ιστορικό εργατικό κίνημα της Κίνας ή αλλού στις αρχές του 20ού αιώνα. Παρόλο που μερικοί μιλάνε για τον εαυτό τους με αυτούς τους όρους, στην μορφή μοιάζουν περισσότερο με τα σύγχρονα ακτιβιστικά δίκτυα στήριξης εργατών που υπάρχουν σε άλλες χώρες.

LFe: Πως διατέμνονται οι περιβαλλοντικοί αγώνες στην Κίνα με τις ταραχές και τις απεργίες;

Chuang: Οι ταραχές συχνά ξεσπούν ως απάντηση στην προσπάθεια της αστυνομίας να καταστείλει περιβαλλοντικές διαμαρτυρίες. Υπάρχουν κινέζικες αναφορές σχετικά με τέτοια γεγονότα σχεδόν κάθε εβδομάδα, και μεγάλες υποθέσεις φτάνουν ως τα αγγλικά μέσα ενημέρωσης κάθε μερικούς μήνες.

Δεν έχουμε ακούσει για κάποια συνάντηση μεταξύ απεργιών και περιβαλλοντικών αγώνων με την έννοια της αντιμετώπισης των συνθηκών εκτός του χώρου εργασίας. Αυτό πιθανώς αντανακλά το γεγονός ότι οι περισσότερες απεργίες διεξάγονται από μετανάστες εργάτες οι οποίοι δεν σκοπεύουν να μείνουν για καιρό στις περιοχές όπου εργάζονται. Αν η έννοια του “περιβάλλοντος” επεκταθεί και συμπεριλάβει τις τοξικές συνθήκες στους χώρους εργασίας και στους κοιτώνες[3], τότε αυτά μερικές φορές γίνονται αιτίες απεργιών (οι οποίες όμως κυρίως στοχεύουν σε άλλα αιτήματα) και, πιο συχνά, διαμαρτυριών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κι αποζημιώσεις για ασθένεις ή θανάτους που προκλήθηκαν από αυτές τις συνθήκες.

Όσον αφορά περιβαλλοντικούς αγώνες εκτός του χώρου εργασίας, ο κύριος τρόπος που διατέμνονται με εργατικές δράσεις είναι όταν οι επί μακρόν διαμένοντες σε μια περιοχή κλείνουν έναν χώρο εργασίας λόγω της ρύπανσης, κι οι τότε απολυμένοι εργάτες διαμαρτύρονται για να λάβουν τις αποζημιώσεις απόλυσής τους. Αυτό συνέβη τουλάχιστον δυο φορές στα τέλη του Ιανουαρίου, σε ένα εργοστάσιο αλουμινίου στη Hunan και σε ένα εργοστάσιο χάλυβα στην Anhui. Το εργοστάσιο αλουμινίου έκλεισε ύστερα από διαμαρτυρίες αγροτών ενάντια στην μόλυνση των υδάτων, την οποία συνέδεσαν με την πτώση των γεωργικών αποδόσεων και την αύξηση ασθενειών όπως ο καρκίνος. Περισσότεροι από 600 εργάτες τέθηκαν σε άδεια άνευ αποδοχών, και 400 εξ αυτών έκαναν μια διαδήλωση 7 χιλιομέτρων για να απαιτήσουν αποζημιώσεις, αναδρομικές αποδοχές, ασφαλιστικές αποζημιώσεις και ιατρικές εξετάσεις. Οι τελευταίες απαιτήθηκαν λόγω ανησυχιών για την επίδραση των ρύπων στην υγεία των ίδιων των εργατών -το μόνο κοινό σημείο με τα περιβαλλοντικά αιτήματα των αγροτών- αλλά προφανώς δεν υπήρξαν προσπάθειες για σύνδεση με τους αγρότες σχετικά με αυτό. Γενικά, αυτού του τύπου οι αγώνες θέτουν τις περιβαλλοντικές διαμαρτυρίες ενάντια στους εργάτες που έρχονται αντιμέτωποι με απολύσεις, και δεν έχουμε γνώση κάποιας περίπτωσης όπου αυτή η σύγκρουση συμφερόντων ξεπεράστηκε.

LFe: Ποιοι είναι οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι στήριξης των τρεχόντων αγώνων που συμβαίνουν στην Κίνα από τα κοινωνικά κινήματα της Δύσης;

Chuang: Υπάρχει μια τάση ανάμεσα στους ακτιβιστές των χωρών υψηλού εισοδήματος να στήνουν τη στήριξή τους στους αγώνες σε χώρες χαμηλού εισοδήματος μέσω δράσεων όπως διαμαρτυρίες έξω από πρεσβείες, ή ακόμα και σε μικρά πάρκα όπου κανείς δεν τους βλέπει πέρα από τη χούφτα των ίδιων των αυτοσυγχαιρώμενων ακτιβιστών. Αυτές οι παραστάσεις λειτουργούν πρωτίστως στο να νιώσουν οι ακτιβιστές ότι “κάνουν κάτι”, και για να αποκτήσουν κάποιο κύρος εντός της υποκουλτούρας τους. Αυτό εν μέρει καθορίζεται από αντικειμενικούς περιορισμούς: όταν μια ομάδα εργατών κατεβαίνει σε απεργία στην Κίνα για παράδειγμα, λίγοι Ευρωπαίοι το μαθαίνουν προτού τελειώσει η απεργία, και ακόμη κι αν η απεργία ακόμα συνεχίζεται, δεν υπάρχει τρόπος για τους τελευταίους να προσφέρουν σε ένα απεργιακό ταμείο χωρίς να αυξάνουν σημαντικά το ρίσκο για τους εργάτες και τα δίκτυα που διευκολύνουν τη συναλλαγή.

Η διεθνικότητα των εταιρειών στις οποίες ξεσπάνε τέτοιοι αγώνες υποδεικνύει τη δυνατότητα διεθνικών προλεταριακών δράσεων και δικτύων που θα μπορούσαν να πιέσουν πραγματικά τις εταιρείες αυτές, αλλά δεν γνωρίζουμε για τίποτα τέτοιο πέρα από καταναλωτικά προσανατολισμένα δίκτυα όπως το SACOM (Φοιτητές και Ακαδημαϊκοί Ενάντια στην Εταιρική Ασυδοσία) που στοχεύουν από τη μια πλευρά στο να πιέζουν τις εταιρείες να υπογράψουν τις συμφωνίες «Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης», κι από την άλλη στη δημιουργία μικρών ανεξάρτητων μποϋκοτάζ που επιχειρούν να στηρίξουν κινέζικες απεργίες, όπως εκείνες των εργατών στην παραγωγή υποδημάτων στη Yue Yuen το 2014. Το πρώτο μπορεί απλώς να καταδικαστεί τόσο ως μη αποδοτικό ακόμη και για άμεσους ρεφορμιστικούς στόχους όσο κι ως μη ευνοϊκό στην ανάπτυξη της αυτενέργειας [agency] εκ μέρους των κινέζων εργατών. Το τελευταίο παίρνει τουλάχιστον ως αφετηρία του την πρωτοβουλία των κινέζων εργατών, προσπαθώντας να υποδαυλίσει τη διεθνή προλεταριακή στήριξη, αλλά ο περιορισμός του σε (κατά κύριο λόγο αναποτελεσματικά) μποϋκοτάζ καταστημάτων απέτρεψε την ανάπτυξη αυτού του συναισθήματος σε κάτι πέρα από μικρές συμβολικές δράσεις. Τέτοιου τύπου δράσεις θα μπορούσαν να είναι πιο αποτελεσματικές αν διαδίδονταν σε στρατηγικά σημεία κατά μήκος της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού, από την παραγωγή ως το λιανικό εμπόριο. Αυτό θα απαιτούσε την επικοινωνία ανάμεσα σε εργάτες των logistics[4] η οποία τώρα εκλείπει, παρόλο που έχουν υπάρξει υποσχόμενες εξελίξεις ανάμεσα σε αποθηκάριους στην Ιταλία για παράδειγμα.

Υποθετικά, ο διεθνής χαρακτήρας του κεφαλαίου γενικά, και συγκεκριμένων εταιρειών ιδιαίτερα, έχει δημιουργήσει τις αντικειμενικές συνθήκες για συμπαγείς δράσεις διεθνούς αλληλεγγύης που θα μπορούσαν να διαρρήξουν σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών αυτών, κι έτσι να στηρίξουν τις ανατρεπτικές πρωτοβουλίες των παραγωγικών εργατών. Αν μη τι άλλο, αυτό είναι σήμερα πιο αληθινό από ποτέ, κι οι κύριοι περιορισμοί φαίνεται να είναι η έλλειψη επίγνωσης και συγκεκριμένων συνδέσεων ανάμεσα στους εργάτες διαφορετικών χωρών – ακόμη κι ανάμεσα σε διαφορετικούς χώρους εργασίας της ίδιας εταιρείας στην ίδια χώρα. Η Κίνα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των νέων μηχανισμών ασφάλειας (τεχνικών και πολιτικών) που στοχεύουν στην πρόληψη ενάντια σε τέτοιου είδους διεθνή προλεταριακή αλληλεγγύη που διευκολύνεται από την ίδια την ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια αγορά. Την ίδια στιγμή, αυτή η ενσωμάτωση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να συνενώσει κατά κάποιον τρόπο προλετάριους πέρα από τα εθνικά σύνορα, κι οι Κινέζοι εργάτες έχουν γίνει ιδιαίτερα γνωστοί στο διαδίκτυο, με μερικούς εργάτες-ακτιβιστές να αναζητούν και να διανέμουν πληροφορίες σχετικά με τους εκεί αγώνες σε άλλες χώρες, και να χρησιμοποιούν τις διεθνείς τους διασυνδέσεις για να στηρίξουν τους εκεί αγώνες.

Το Chuang είναι πρωτίστως προσανατολισμένο στη διάδοση πληροφοριών σχετικά με την Κίνα στους αγγλόφωνους αναγνώστες, περιλαμβάνοντας τη μετάφραση των αφηγήσεων των κινέζων προλετάριων και των αναλύσεων των κινέζων ακτιβιστών, πλάι στη δική μας ανάλυση. Μερικοί εξ ημών ασχολούμαστε επίσης με ήδη υπάρχουσες κινέζικες πλατφόρμες για να εισάγουμε εκεί πληροφορίες σχετικά με αγώνες και συνθήκες από άλλες χώρες.

Για τους προλετάριους εκτός της Κίνας, θα θέλαμε να δώσουμε έμφαση στο γεγονός ότι, στον 21ο αιώνα, ο καθένας συνδύεται με την Κίνα σε κάποιο βαθμό. Ειδικά σε σχέση με την προοπτική της κομμουνιστικής επανάστασης, οι κινέζοι προλετάριοι θα είναι κεντρικοί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, λόγω του κεντρικού ρόλου της Κίνας και των κινέζων εργατών στην παγκόσμια οικονομία, για να μην αναφέρουμε το απόλυτο μέγεθος του κινέζικου πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι, αν θέλουμε να παίξουμε έναν ρόλο σε οποιοδήποτε κίνημα που φιλοδοξεί να καταργήσει τον καπιταλισμό, πρέπει να αναπτύξουμε προσωπικές σχέσεις με κινέζους εργάτες και να βελτιώσουμε την κατανόησή μας των κινέζικων συνθηκών κι ιστορίας, πηγαίνοντας πέρα από τους μύθους που μας ταΐζουν τόσο εχθροί όσο και φίλοι.

Ένας στόχος του Chuang είναι να βοηθήσει ανθρώπους σε άλλες χώρες να ξεπεράσουν τους μύθους και να αναγνωρίσουν ότι οι συνθήκες που βιώνουν ως προλετάριοι δεν είναι και τόσο διαφορετικές από εκείνες που βιώνουν οι άνθρωποι στην Κίνα. Κατανοούμε ότι το κοινό για κάτι τέτοιο, προς το παρόν, είναι πιθανόν περιορισμένο σε συγκεκριμένες εξειδικευμένες αγορές – δεν έχουμε καμιά ψευδαίσθηση περί αυτού. Αλλά είναι επίσης αρκετά εμφανές ότι, με την οικονομική επιβράδυνση στην Κίνα, αυτού του τύπου τα ερωτήματα θα αρχίσουν να τίθονται πιο συχνά από όλο και περισσότερους ανθρώπους. Με τον ίδιο τρόπο που πολλοί ξεκίνησαν να αμφισβητούν περισσότερο δημόσια τα θεμέλια του καπιταλισμού μετά την κρίση του 2008, νομίζουμε ότι το ζήτημα της Κίνας ξεκινά να παίρνει έναν παρόμοιο χαρακτήρα. Οπότε, υπάρχει μια πιθανότητα μερικά απ’ όσα λέμε τουλάχιστον να “διαρρεύσουν” πέρα από την, κατά τ’ άλλα, ερμητικά κλειστή ακτιβίστικη σκηνή.

Σημειώσεις:

1. Αυτός είναι ο τίτλος [Migrant Labor Shortage Amidst Rural Labor Supply Abundance] ενός σχετικού κειμένου, το οποίο μπορεί να βρεθεί στην έκδοση του Eurasian Geography and Economics, Vol. 51, τεύχος 4, 2010, από τον Kam Wing Chan.

2. [Σ.τ.Μ.]: Πρόγραμμα της Ερφούρτης ήταν το όνομα του προγράμματος που σχημάτισε το SPD (Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας) το 1981 υπό την πολιτική καθοδήγηση του Κάουτσκυ. Το κύριο ιδεολογικό του περιεχόμενο ήταν το ντετερμινιστικά αναπόφευκτο της κατάρρευσης του καπιταλισμού λόγω των εσωτερικών του αντιφάσεων, οπότε ο στόχος του Κόμματος θα πρέπει να είναι η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εργατών κι όχι η επανάσταση.

3. [Σ.τ.Μ.]: Στην Κίνα είναι συχνό φαινόμενο τα εργοστάσια να παρέχουν κοιτώνες πλησίον ή και εντός των εγκαταστάσεών τους για τη διαμονή των εργατών, ώστε να κοιμούνται ανάμεσα στις βάρδιές τους (συνήθως διάρκειας 11-13 ωρών) χωρίς να χάνεται ιδιαίτερος χρόνος για την μετακίνησή τους από και προς το εργοστασίο, και χωρίς να χρειάζεται ο μισθός να είναι αρκετά υψηλός για να καλύπτει ενοικίαση κατοικίας. Πολλές φορές, οι κοιτώνες φυλάσσονται από φρουρούς ασφαλείας για την επιτήρηση των εργατών, ενώ σε δωμάτια μεγέθους 4 τετραγωνικών μέτρων στεγάζονται-στοιβάζονται μέχρι και 8 εργάτες.

4. [Σ.τ.Μ.]: Οι εργάτες του τομέα της διαχείρισης της ροής των εμπορευμάτων από το σημείο παραγωγής τους ως το σημείο κατανάλωσής τους.

One thought on “Ξεπερνώντας τους Μύθους: Συνέντευξη με το Chuang project

  1. Pingback: 揭开神秘面纱——访谈《闯》计划 | Chuang

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s